Απριλίου 8th, 2014

images

To ποίημα αυτό δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Είναι πασίγνωστος ο πρώτος στίχος στη γλώσσα μας, λόγω της μετάφρασης από τον Γιώργο Σεφέρη: «Ευτυχισμένος που έκανε το ταξίδι του Οδυσσέα». Αν και ο Σεφέρης χρησιμοποίησε τον πρώτο στίχο ως μότο στο «Πάνω σ’ ένα ξένο στίχο» κι έτσι τον έκανε διάσημο στην χώρα μας, δεν προχώρησε (εξ όσων γνωρίζω) για να μεταφράσει και το υπόλοιπο. Με έκπληξη ανακαλύψαμε, μαζί με τον συνήθη ύποπτο Ααρών Μνησιβιάδη, που με φορτώνει εσχάτως (και) με μεταφραστικές ασκήσεις ότι δεν υπάρχει ούτε από άλλον ποιητή έμμετρη απόδοση του ποιήματος (ή, τουλάχιστον, δεν είναι γνωστή σε μας).

Ο διαβόητος, λοιπόν, Μνησιβιάδης, δεν έχασε την ευκαιρία να μου το φορτώσει ως άσκηση, βέβαιος ών ότι δεν θα μπορέσω να το αποδώσω. Με την πολύτιμη όμως βοήθεια του υπέροχου φίλου Νίκου Σαραντάκου και των εξαίσιων Γαλλικών του, μεταξύ άλλων, μπόρεσα να κάνω μια αξιοπρεπή, θαρρώ, απόδοση και να αποφύγω τις παρυφές και την ενδοχώρα της Νομανσλάνδης

Ιδού η απόδοση την οποία αν και είχα υποσχεθεί να αφιερώσω στον Μνησιβιάδη θα αναιρέσω την υπόσχεση και θα αφιερώσω δικαιωματικά στον Σαραντάκο (και ποιός ακούει τον Μνησιβιάδη τώρα; Οχι εγώ πάντως! )

ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΣ ΠΟΥ ΕΚΑΝΕ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ


στον Νίκο Σαραντάκο


Ευτυχισμένος που έκανε το ταξίδι του Οδυσσέα,
ή εκείνος που κατέκτησε χρυσόμαλλο το δέρας,
γεμάτος πείρα και σοφός στο τέλος της ημέρας∙
χρόνια με τους δικούς του να χαρεί, τα τελευταία.

Άμποτε γω θα ξαναδώ το χωριουδάκι, αλί μου
με τ’ ανωθρώσκοντα καπνό από το φτωχικό μου;
Σε ποια εποχή θα ξαναδώ μάντρα κι αυλόγυρό μου
οπού
ναι η πατρίδα μου, η ιδιαίτερή μου;

Και πιο πολύ ευαρέσκομαι στο σπίτι των προγόνων
απ’ τα παλάτια τα τρανά των Ρωμαϊκών των χρόνων∙
κι απ’ το σκληρό το μάρμαρο η πέτρα είναι πιο αβρή.

Και προτιμώ απ’ τον Τίβερη πάντα τον Λίγηρά μου
κι από τη Ρώμη το Λιρέ πιότερο στην καρδιά μου∙
του Ανζού τ’ αεράκι είναι γλυκό, η αύρα είναι ψυχρή.

Το πασίγνωστο πρωτότυπο του

Joachim du Bellay

εδώ:

Heureux qui, comme Ulysse, a fait un beau voyage,
Ou comme cestuy-là qui conquit la toison,
Et puis est retourné, plein d’usage et raison,
Vivre entre ses parents le reste de son âge !

Quand reverrai-je, hélas, de mon petit village
Fumer la cheminée, et en quelle saison
Reverrai-je le clos de ma pauvre maison,
Qui m’est une province, et beaucoup davantage ?

Plus me plaît le séjour qu’ont bâti mes aïeux,
Que des palais Romains le front audacieux,
Plus que le marbre dur me plaît l’ardoise fine :

Plus mon Loire gaulois, que le Tibre latin,
Plus mon petit Liré, que le mont Palatin,
Et plus que l’air marin la doulceur angevine.

One Response to “Του Ανζού τ’ αεράκι είναι γλυκό, η αύρα είναι ψυχρή”

  1. Σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση, Σοφία -να ζηλέψει κι ο Μνησιβιάδης!

    Και ο Μπρασένς έχει γράψει τραγούδι με αφορμή τον πρώτο στίχο του ποιήματος:
    http://www.youtube.com/watch?v=GWlLNpJE1zI