Δεκεμβρίου 4th, 2009

Ορισμένοι πιστεύουν πως η ποίηση δεν επιτρέπεται να παρωδείται. Εγώ διαφωνώ με αυτό το σκεπτικό. Αντιθέτως, πιστεύω πως, όσο πιο βαθιά μας επηρεάσει ένας ποιητής, τόσο περισσότερο θα αντιδράσουμε.

Και ποιοι είναι οι τρόποι αντίδρασης; Η μίμηση, η ανταπάντηση και η παρωδία. Οι ανταπαντήσεις αποτελούν πιθανότατα ένα ποιητικό παιχνίδι μεταξύ ομοτέχνων, που συνήθως δεν βρίσκει το δρόμο της δημοσιότητας, εκτός από λίγες περιπτώσεις, όπως τα μπλογκ του ίντερνετ (όπου διατηρείται ένας ημιπροφορικός – αυθόρμητος λόγος).

Σε αυτή την κατηγορία (των ανταπαντήσεων και παρωδιών) ανήκει και η εκτός εμπορίου συλλογή του Ηλία Λάγιου με τον τίτλο Συνεστίαση, που όμως συμπεριλήφθηκε στον τόμο των απάντων του (Ηλίας Λάγιος, ποιήματα, Ικαρος 2009) .

Χαρακτηριστική είναι η παρωδία του Μπαταριά του Μαλακάση, από τη Συνεστίαση, που αρχίζει ως εξής:

Ο Κοροπούλης ο Γιωργής κι ο Νιόνιος του Καψάλη
κι ο Λάγιος του Κωστή
τα μεσημέρια εσούρωναν (καθείς κι ένα ρεμάλι)
στη Σίνα εκεί ψηλά, στο «Κοπερτί».

Επίσης, ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης κυκλοφόρησε με ψευδώνυμο προ ετών το Ταμπού και Μούσι, με παρωδίες του Καββαδία, γράφοντας λόγια όπως τα παρακάτω (βλέπε και αναλυτική παρουσίασή μου εδώ:

http://www.sofiakolotourou.gr/articles/8/47 ) :

Χόρεψε πάνω στο δαυλί του Καββαθία.
Άκαφτη αναστενάρισα, κάψου από πόθο.
Ξέχασε τον Ιγνάθιο, τον Σάντσεθ, το Μεχία,
άσε την ποίηση και χάρισέ μου ένα νόθο!


Όλοι ποιητάδες πια, όλοι πεζογράφοι.
Ρίξε μου μία δαγκωνιά σαν σμέρνα.
Κοίτα το άβρεχτο το τζόβεννο, που γράφει
για τα ταξίδια του μέσα στη στέρνα.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο ποιητής μας που έχει παρωδηθεί περισσότερο απ’ όλους είναι ο Καβάφης: έχουν κυκλοφορήσει 2 ή 3 τόμοι αποκλειστικά με Καβαφικές παρωδίες (έχω υπόψιν συλλογές του Ξ. Κοκκόλη και του Α. Δασκαλόπουλου). Κατά τη γνώμη μου αυτό έχει συμβεί επειδή ο Καβάφης είναι βαθιά φιλοσοφικός ποιητής κι έτσι η ανάγνωσή του σε προκαλεί να σκεφτείς και να αντιδράσεις, έστω κι αν η πρώτη αντίδραση είναι να τον παρωδήσεις.

Εχω υπόψιν, επίσης, την παρωδία του: «Στα περίχωρα της Κερύνειας» του Σεφέρη, από τον Γιώργο Κοροπούλη, που έγινε «Στα περίχωρα της Κηφισίας»

Σιγά σιγά μαθαίνω να διασκεδάζω κατά μόνας
ο κόσμος αυτός δεν είν’ ο δικός μας, είναι της Μαντόνας.

Καθώς και του Ζαχαρία Παπαντωνίου από τον Βάρναλη στην Προσευχή του ταπεινού:

( Κύριε, σαν ήρθεν η βραδιά, σου λέω την προσευχή μου…η παρωδία όλη εδώ, στη σελίδα του φίλου Νίκου Σαραντάκου:

http://www.sarantakos.com/liter/barnalis/parwdia.html )

Όμως, η παρωδία που με τράβηξε περισσότερο απ’ όλες έχει γραφτεί από έναν ανώνυμο (;) μπλόγκερ στο ίντερνετ, τον Allou Fun Marx και βρίσκεται εδώ http://afmarx.wordpress.com/ (ενότητα: ποίηση παρά κάτι). Αρχίζει ως εξής:

Οι δανεικοί αυτόχειρες

Πληκτρολογούν τον κωδικό τους. Μπαίνουν
στο blog που τόσο έχουν αγαπήσει…
Διαβάζουν post και το ποντίκι σέρνουν
(Τά’παιξε μάλλον από την πολύ την χρήση.)

Ήταν το blogging λένε,τραγωδία.
Θεέ μου, τα φριχτά comment των ανωνύμων…
Πώς χάθηκε με μιάς τόση μαγεία;
Κόσμε των blog, δεν είσαι ελεήμων…

Καταλαβαίνούμε αμέσως ότι πρόκειται για τους Ιδανικούς αυτόχειρες του Καρυωτάκη…Μα, μπορεί να παρωδηθεί ο Καρυωτάκης και δη οι Ιδανικοί Αυτόχειρες χωρίς να μιλήσουμε για ιεροσυλία; Κι όμως, όσοι γνωρίζουμε από ίντερνετ, αντιλαμβανόμαστε την πικρή αλήθεια:

Ανοίγουν το free counter, κοιτάνε
“πόσο ανέβηκαν απόψε οι επισκέψεις;”
Την περασμένη δόξα αναμετράνε
και στο μυαλό χορεύουν χίλιες σκέψεις.

Όλα τελείωσαν. Το τελευταίο post νάτο,
σύντομο, απλό, βαθύ, καθώς ταιριάζει:
“Φεύγω. Κλείνω το blog μου το γαμάτο.
Δε θα χαθούμε, μη σας φάει το μαράζι.

Κι όμως, ναι, η ψυχική οδύνη για όσους παίρνουν το μπλογκ (και το ίντερνετ εν γένει) πιο σοβαρά απ’ ό,τι του πρέπει (ως ένα άλλο μέσο επικοινωνίας) προσομοιάζει στην ψυχική οδύνη του αυτόχειρα. Γιατί, κατά κάποιο τρόπο, όταν η ιντερνετική σου «περσόνα» δεν είναι αποδεκτή στο βαθμό που θα ήθελες (κόσμε των μπλογκ, δεν είσαι ελεήμων…) δεν σου μένει παρά η ψηφιακή αυτοκτονία, η παρωδία της αυτοκτονίας, όπως την έχω εν μέρει περιγράψει κι εγώ στην Κρυπτοκτονία, εδώ: http://sofiakolotourou.gr/poems/5/64 )

Βλέπουν την οθόνη, βλέπουν την ώρα.
“Δένει η φωτογραφία ή είναι λάθος;”
“Όλα τελείωσαν” ψιθυρίζουν “τώρα”,
Βέβαιοι πως θα επιστρέψουν κατά βάθος.

Εσύ, Αναγνώστη μου, τι λες;    Δένει η φωτογραφία ή είναι λάθος;

5 Responses to “Δένει η φωτογραφία ή είναι λάθος;”

  1. Σοφία, καλοτάξιδο το ιστολόγιο!

    Η φωτογραφία, πάντως, δένει. Η παρωδία του ΑΦΜ είναι εξαιρετική, την έχω κι εγώ ξεχωρίσει. Μ’ αρέσει πολύ η λεπτή τέχνη της παρωδίας, είχε ο παπούς μου ο Άχθος Αρούρης ιδιαίτερες επιδόσεις:
    http://www.sarantakos.com/liter/axtos/parwdies.html

    Στο διαδίκτυο βρίσκει κανείς πολλές καλές παρωδίες -χτες είχα πετύχει στο tvxs μια (όχι πολύ καλή) του «Βάλε να πιούμε» του Λ.Κουκούλα. Απορησα πώς είναι γνωστό το ποίημα, αλλά μετά θυμήθηκα ότι έχει μελοποιηθεί από τα Διάφανα Κρίνα.

    Διότι, κακά τα ψέματα, σήμερα μόνο τα μελοποιημένα παρωδούνται.

  2. Ο/Η Α.Φ.Μαρξ λέει:

    Σοφία, σ΄ευχαριστώ πολύ για την αναφορά της παρωδίας μου σ΄αυτό το άρθρο σου.
    Είναι τιμή για μένα.
    Νίκο, σ’ ευχαριστώ επίσης

  3. Ο/Η Cecile Margellos λέει:

    Δέρνει η φωτογραφία μα με πάθος!
    Καλούς διαδικτυακούς περιπάτους, Σοφία!

  4. Ο/Η Συμεών Τσακίρης λέει:

    …φαντάζεσαι ένα ποιητικό άσυλο; συμφωνώ απολύτως με την παρωδία, αν έχει και «γούστο» ακόμη καλύτερα. Καλή αρχή αγαπημένη Σοφία.!.

  5. [...] Διαβάστε επίσης και αυτό το προγενέστερο άρθρο στο παρόν μπλογκ:  http://blog.sofiakolotourou.gr/archives/125 [...]